İrsaliye nedir sorusu, malın depodan veya iş yerinden çıkışı sırasında gündeme gelir. Sevk belgesi, ürünün fiziki hareketine ait bilgileri düzenli biçimde takip etmeye yardım eder. Bu nedenle belge üzerindeki ürün ve miktar bilgileri, sevke hazırlanan kolilerle karşılaştırılmalıdır.
Özellikle satış ve depo ekipleri, belge ile fiili teslim arasında tutarlılık kurmalıdır. Ekipler, sonraki faturalama kaydında kullanacakları referansı bu kontrol sayesinde daha açık biçimde oluşturur. Ancak ekipler zorunlu alanları ve uygulama yöntemini güncel resmî kurallara göre değerlendirmelidir.
İrsaliye Nedir ve Neyi Belgeler?
İrsaliye, malların bir yerden başka bir yere sevkini belgeleyen kayıttır. Mal sevk belgesi, ürünün hareketi sırasında taraflar ve ürünler hakkında bilgi sunar. Bu yüzden ekipler belgeyi, yalnızca satış tutarını gösteren bir kayıt olarak değerlendirmemelidir.
Sevk irsaliyesi, fiziki çıkış anındaki ürün ve miktar bilgisini izlemeyi kolaylaştırır. Fatura ise satışın faturalama tarafında farklı bir işleve sahiptir. Dolayısıyla ekipler, ürün çıkışı ile faturalama adımını ayrı kontrollerle ve farklı kayıtlarla ele almalıdır.
Belgeyi hazırlayan kişi, sevk ekibiyle ürünleri koli içeriğiyle ve sipariş kaydıyla karşılaştırır. Ekip ayrıca teslim tarafının bilgilerini aynı aşamada sipariş kaydıyla gözden geçirir. Böylece sevk öncesi kontrol, ekiplerin daha düzenli ve ortak bir çalışma zeminiyle ilerler.
İrsaliye Türleri ve Fatura Farkı
İşletmeler, operasyonlarına göre sevk irsaliyesi veya e-İrsaliye akışını tercih eder. e-İrsaliye, elektronik ortamda yürütülen sevk belgesi sürecini ifade eder ve belge takibini kolaylaştırır. Bu akışta belge bilgileri, ürünler yola çıkmadan önce kontrol edilir. Resmî kapsam ve güncel uygulama çerçevesi için GİB’in e-İrsaliye hakkında bilgilendirmesini incelemek yararlı olur.
Belgelerin süreçteki rollerini inceleyen ekipler, fatura ve irsaliye farkı konusunda daha kolay açıklama yapar. Sevk belgesi malın hareketine odaklanırken, fatura satış işleminin faturalama kaydını taşır. Bu nedenle ekipler, aynı ürün bilgilerini iki belgede ayrı kontrollerle değerlendirir.

İşletmeler, elektronik faturalama seçeneklerini kullanım ihtiyaçlarına göre e-Fatura ve e-Arşiv sayfasında inceleyebilir. Ayrıca ekipler, belge üzerindeki unvan bilgisini satış kaydındaki müşteri bilgisiyle sevkiyat öncesinde karşılaştırır. İşletmeler, bu kontrol sırasında olası kayıt uyuşmazlıklarını değerlendirmek için fatura unvanı rehberinden yararlanabilir.
Sevk İrsaliyesi Nasıl Kesilir?
Sevk irsaliyesi düzenleme sürecini, fiziki çıkış başlamadan önce ekip planlar. Önce sevk ekibi, depodan çıkaracağı ürünleri ve miktarları depo kaydıyla birlikte belirler. Ardından ekip, alıcı, çıkış ve teslim bilgilerini işletme kayıtlarıyla ayrıntılı biçimde karşılaştırır.
Sonraki adımda sevk ekibi, taşıma bilgisi gerekiyorsa ilgili alanları kontrol eder. Ekip, belge numarası ve düzenleme bilgilerini de aynı gözden geçirmeye ekler. Böylece sevk ekibi, belge ile yüklenen ürünler arasındaki ilişkiyi daha net görür.

Ekip, belgeyi düzenledikten sonra belge durumunu kullandığı sistemden ayrıntılı biçimde kontrol etmelidir. Faturalama aşamasında ekip, aynı satışın ürün ve miktar bilgilerini yeniden karşılaştırmalıdır. Mali müşavir, işletmenin yöntemi ile zorunlu alanları güncel düzenlemeler doğrultusunda birlikte değerlendirmelidir.
Sevkten Önce Kontrol Edilecek Bilgiler
Kontrol, alıcı bilgilerinin doğru kayıttaki tarafı göstermesiyle ve teslim ayrıntılarını karşılamasıyla başlar. Ardından ekip, ürün adını, varsa ürün kodunu ve miktarı kolilerle dikkatle karşılaştırır. Özellikle benzer ürünlerin bulunduğu depolarda ekipler bu adımı kayıtlarla birlikte titizlikle yürütmelidir.
Çıkış noktası ve teslim bilgileri, sevk planıyla uyumlu olmalıdır. Taşıma bilgisi gerekiyorsa ekip, ilgili alanları ayrıca gözden geçirerek kayıtlarla karşılaştırmalıdır. Ürün kartlarındaki bilgilerin düzenli olması, ekiplerin bu karşılaştırmayı daha hızlı ve doğru yapmasını sağlar.
Ekipler, fiziki miktarı kontrol etmek için sayım adımını sevk hazırlığına ve ürün kontrol listesine ekler. Daha kapsamlı sayım yöntemlerini görmek için stok sayımı nasıl yapılır rehberine uygulama öncesinde göz atın. Böylece ekipler, stok kaydı ile sevke ayrılan ürünleri aynı plan içinde birlikte değerlendirir.
GİB Üzerinden E-İrsaliye Adımları
e-İrsaliye sürecinde yetkili kullanıcı, GİB sistemine veya kullanılan yetkili işlem kanalına giriş yapar. Kullanıcı, işlem için uygun belge türünü seçer ve gerekli alanları kontrol eder. Sonra kullanıcı, taraf ve mal bilgilerini güncel ekrana göre girer.
Sistem, kullanıcıya ilgili işlem için bir onay yöntemi kullanma seçeneği verir. Kullanıcı bu yöntemi uygular ve belge durumunu sistem üzerinden ayrıntılı biçimde kontrol eder. Ayrıca kullanıcı, sonraki fatura kaydıyla ilişkiyi işletme içindeki süreçte açık biçimde izlemelidir.
GİB, elektronik işlem ekranlarını, zorunlu alanları ve işlem adımlarını zaman içinde yeniler. Bu yüzden işletme, işlem öncesinde güncel resmî açıklamayı ve ekran yönlendirmelerini dikkatle kontrol etmelidir. Yayın öncesinde mali müşavir veya mevzuat uzmanı, bu akışı işletmenin işleyişine göre ayrıca doğrulamalıdır.
İrsaliye Nedir: Atölye Senaryosu
Örnek senaryoda iki depolu bir metal parça atölyesi, ana depodan 40 bağlantı parçası sevk eder. Ekip, ürünleri kolilere yerleştirirken miktarı yeniden sayar ve koli bilgisini kontrol eder. Ardından ekip, teslim tarafının bilgisini sipariş kaydıyla karşılaştırır.
Bu senaryo bir müşteri deneyimini anlatmaz, işletme içindeki kontrolü örnekler. Amaç, belge bilgisinin fiziksel kolilerle nasıl eşleştirilebileceğini günlük sevk adımları üzerinden göstermektir. Ekip, çıkış bilgisini ve gerekiyorsa taşıma bilgisini de bu kontrolün ayrılmaz parçası sayar.

Faturalama aşamasında ekip, sevk belgesindeki ürün ve miktar bilgisini satış kaydıyla tekrar karşılaştırır. Böylece farklı ekipler, kullandıkları bilgiler arasında daha tutarlı bir akış kurmayı amaçlar. İşletme, kendi uygulamasını güncel kurallara göre uzman görüşüyle şekillendirmelidir.
Sevk İrsaliyesi Kontrol Listesi
Aşağıdaki liste, işletme içi sevk kontrolü için pratik ve düzenli bir çerçeve sunar. Liste, mevzuata göre zorunlu alanların veya resmî işlem yöntemlerinin yerine geçmez. Bu nedenle ekip, her sevkten önce güncel gereklilikleri ayrıca ve dikkatle doğrulamalıdır.
- Alıcı bilgilerini sipariş veya satış kaydıyla karşılaştırın.
- Ürünleri ve miktarları fiziksel kolilerle eşleştirin.
- Çıkış ve teslim bilgilerini sevk planıyla kontrol edin.
- Gerekiyorsa taşıma bilgilerini ilgili alanlarda gözden geçirin.
- Belge numarası ile düzenleme bilgilerini kontrol edin.
- GİB ekranındaki veya kullanılan sistemdeki belge durumunu inceleyin.
- Sonraki fatura kaydıyla ilişkilendirme adımını planlayın.
Depo, satış ve ön muhasebe ekipleri, listeyi ortak bir çalışma adımı olarak uygular. Böylece herkes aynı ürün ve teslim bilgisi üzerinden birlikte ilerler. Ancak her işletme, kendi belge düzenini güncel resmî çerçeveye göre düzenli biçimde gözden geçirmelidir.
İrsaliye Nedir: Parola’da Satış Akışı
Parola’da satış onaylandığında sistem, stok ve müşteri cari hesabı bilgilerini günceller. Ayrıca sistem, satış belgesi oluştururken fiyat ve KDV bilgisini otomatik getirir. Bu akış, satış kaydı ile stok hareketini birlikte izlemek isteyen işletmelere destek olur.
Parola’da satış ekibi, irsaliyeyi faturaya bağlar ve ilgili kayıtları birlikte takip eder. İşletme, onaylı satış belgesinden e-Fatura veya e-Arşiv oluşturup gönderir ve kayıtları satış süreciyle eşleştirir. Bununla birlikte işletme, sevk belgesindeki bilgileri faturalama öncesinde kendi kontrol sürecinden geçirmelidir.
Parola, ürünlerin anlık stok seviyesini ve depo bazlı dağılımını gösterir. İşletme, sevk öncesinde hangi depoda ne kadar ürün bulunduğunu sistem üzerinden kontrol eder. Satış, stok ve cari raporları da süreçteki kayıtları birlikte değerlendirmeye yardımcı olur.
GİB Bilgilerini Güncel Tutun
GİB, sevk belgeleriyle ilgili kuralları, ekranları ve işlem yöntemlerini zaman içinde yeniler. Bu nedenle işletmeler, rutinlerini güncel resmî açıklamalara göre düzenli biçimde gözden geçirmelidir. Mali müşavir veya mevzuat uzmanı, işletmeye özgü uygulamayı mevcut süreç ve kayıtlarla birlikte değerlendirir.
Sevk öncesi ekip, ürün, miktar ve teslim bilgisini aynı kayıt üzerinden birlikte kontrol ederek işe başlar. Ardından ekip, belge durumunu ve faturalama ilişkisini ilgili satış kaydıyla ayrıntılı biçimde gözden geçirir. Ekip, bu karşılaştırmada eksik alanları sevk süreci başlamadan önce belirleyip gerekli düzeltmeleri tamamlar. Güncel bilgi için GİB’i kontrol edin.